Acts · Clementine Vulgate

Acts 1: The Ascension

Jesus promises the Holy Spirit and is taken up to heaven, and Matthias is chosen to replace Judas.

The Acts of the Apostles

How did a handful of Jesus' followers become a movement that reached from Jerusalem to Rome in about thirty years? Acts, the sequel to Luke's Gospel, tells the story. It begins with Jesus ascending into heaven and the Holy Spirit coming at Pentecost as tongues of fire, after which Peter preaches and thousands are baptized. Stephen becomes the first Christian martyr, stoned while a young man named Saul looks on; then Saul is struck blind on the road to Damascus and, as Paul, becomes the great missionary to the Gentiles (non-Jews). The second half follows Paul's journeys around the eastern Mediterranean, through riots, prisons and a shipwreck on Malta, and ends with him under house arrest in Rome, still preaching. Some passages switch to 'we': St. Luke, who wrote both books, was traveling with Paul.

1Primum quidem sermonem feci de omnibus, o Theophile, quæ cœpit Jesus facere et docere 2usque in diem qua præcipiens Apostolis per Spiritum Sanctum, quos elegit, assumptus est: 3quibus et præbuit seipsum vivum post passionem suam in multis argumentis, per dies quadraginta apparens eis, et loquens de regno Dei. 4Et convescens, præcepit eis ab Jerosolymis ne discederent, sed exspectarent promissionem Patris, quam audistis (inquit) per os meum: 5quia Joannes quidem baptizavit aqua, vos autem baptizabimini Spiritu Sancto non post multos hos dies. 6Igitur qui convenerant, interrogabant eum, dicentes: Domine, si in tempore hoc restitues regnum Israël? 7Dixit autem eis: Non est vestrum nosse tempora vel momenta quæ Pater posuit in sua potestate: 8sed accipietis virtutem supervenientis Spiritus Sancti in vos, et eritis mihi testes in Jerusalem, et in omni Judæa, et Samaria, et usque ad ultimum terræ. 9Et cum hæc dixisset, videntibus illis, elevatus est: et nubes suscepit eum ab oculis eorum.

Ascension of Christ, Andrea Mantegna, 1462
Ascension of Christ, Andrea Mantegna, 1462

10Cumque intuerentur in cælum euntem illum, ecce duo viri astiterunt juxta illos in vestibus albis, 11qui et dixerunt: Viri Galilæi, quid statis aspicientes in cælum? Hic Jesus, qui assumptus est a vobis in cælum, sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in cælum.

The Ascension with Christ Giving the Keys to Saint Peter, Donatello, c. 1420s
The Ascension with Christ Giving the Keys to Saint Peter, Donatello, c. 1420s

12Tunc reversi sunt Jerosolymam a monte qui vocatur Oliveti, qui est juxta Jerusalem, sabbati habens iter.

Anonymous, 17th century
, Anonymous, 17th century

13Et cum introissent in cœnaculum, ascenderunt ubi manebant Petrus, et Joannes, Jacobus, et Andreas, Philippus, et Thomas, Bartholomæus, et Matthæus, Jacobus Alphæi, et Simon Zelotes, et Judas Jacobi.

The apostle Bartholomew (1657), Rembrandt Harmensz. van Rijn, 1657
The apostle Bartholomew (1657), Rembrandt Harmensz. van Rijn, 1657

14Hi omnes erant perseverantes unanimiter in oratione cum mulieribus, et Maria matre Jesu, et fratribus ejus. 15In diebus illis, exsurgens Petrus in medio fratrum, dixit (erat autem turba hominum simul, fere centum viginti): 16Viri fratres, oportet impleri Scripturam quam prædixit Spiritus Sanctus per os David de Juda, qui fuit dux eorum qui comprehenderunt Jesum: 17qui connumeratus erat in nobis, et sortitus est sortem ministerii hujus. 18Et hic quidem possedit agrum de mercede iniquitatis, et suspensus crepuit medius: et diffusa sunt omnia viscera ejus.

Judas' Remorse, José Ferraz de Almeida Júnior, 1880
Judas' Remorse, José Ferraz de Almeida Júnior, 1880

19Et notum factum est omnibus habitantibus Jerusalem, ita ut appellaretur ager ille, lingua eorum, Haceldama, hoc est, ager sanguinis. 20Scriptum est enim in libro Psalmorum: Fiat commoratio eorum deserta, et non sit qui inhabitet in ea: et episcopatum ejus accipiat alter. 21Oportet ergo ex his viris qui nobiscum sunt congregati in omni tempore quo intravit et exivit inter nos Dominus Jesus, 22incipiens a baptismate Joannis usque in diem qua assumptus est a nobis, testem resurrectionis ejus nobiscum fieri unum ex istis. 23Et statuerunt duos, Joseph, qui vocabatur Barsabas, qui cognominatus est Justus, et Mathiam.

St Matthias, Peter Paul Rubens, c. 1611
St Matthias, Peter Paul Rubens, c. 1611

24Et orantes dixerunt: Tu Domine, qui corda nosti omnium, ostende quem elegeris ex his duobus unum, 25accipere locum ministerii hujus et apostolatus, de quo prævaricatus est Judas ut abiret in locum suum. 26Et dederunt sortes eis, et cecidit sors super Mathiam: et annumeratus est cum undecim Apostolis.